Acaciastraat 58 | Nijmegen (oost)

Discussie over testen op Downsyndroom

De Tweede Kamer discussieert over de screening op Downsyndroom tijdens de zwangerschap en in het bijzonder over de NIPT-test. In 2014 startte een proef met de NIPT-test. Deze proef wordt nu geëvalueerd en de verwachting is dat minister Schippers dit voorjaar met nieuw beleid komt. De vraag is of straks alle zwanger vrouwen mogen kiezen voor een NIPT-test.

De huidige situatie

Alle zwangere vrouwen kunnen kiezen voor de combinatietest. Dit is een onderzoek met een echo (de nekplooimeting) en bloedtest die in combinatie met leeftijd en zwangerschapsduur de kans berekent op het krijgen van een baby met Downsyndroom en twee andere, zeer zeldzame, syndromen. Het lastige is dat met deze test veel vrouwen “vals positief” zijn (de test geeft verhoogde kans aan terwijl er geen sprake blijkt te zijn van Downsyndroom) en dat er ook kinderen met Down worden gemist. Dus de test op zich zegt alleen iets over kansen. Bij verhoogde kans komt een vrouw in aanmerking voor de NIPT-test. Deze bloedtest stelt met 99% zekerheid vast of de baby wel of geen Downsyndroom heeft. Op dit moment kiest ongeveer de helft van alle zwangeren voor een combinatietest. De combinatietest kost 165 euro en de NIPT-test is gratis zolang de proef duurt.

Waarom niet direct de NIPT-test aanbieden aan alle zwangeren?

Dit is een logische vraag omdat de NIPT-test veel betrouwbaarder is. Maar de test is duur. In België en Duitsland kunnen vrouwen al kiezen voor deze test en kost deze ongeveer 500 euro.

Politieke ontwikkelingen

Er is discussie over testen op Downsyndroom. Een meerderheid van de Tweede Kamer wil dat de NIPT-test wordt aangeboden aan alle zwangere vrouwen, de minister lijkt ook voorstander te zijn. Tegenstanders hebben op 15 Februari een zwartbroek aangeboden aan de Tweede Kamer. Zij zijn bezorgd dat door de NIPT-test de druk op ouders toeneemt om een kind met Downsyndroom niet geboren te laten worden. En dat een mogelijke toename van zwangerschapsafbrekingen zou leiden tot minder acceptatie van Downsyndroom. Bettina Slager is een van de aanbieders en zegt: “De overheid mag geen rol hebben in het discrimineren van mensen met Downsyndroom.” Het PvdA-Kamerlid Agnes Wolbert zegt tegen de NOS dat de overheid de test niet verplicht stelt, maar alleen toegankelijk maakt voor iedereen. “En dat moet ook, want nu kunnen alleen vrouwen met geld zo’n test in het buitenland kopen, en dat vind ik een oneerlijke situatie.” Ze voegt toe dat nu de helft van de zwangere vrouwen besluit om geen prenatale test te doen en dat dit waarschijnlijk niet zal veranderen.

Dit vind ik

Het lijkt er op dat de NIPT-test er gaat komen voor alle zwangeren, al is nog niet duidelijk voor wie de kosten zullen zijn. Al met al is het geen gemakkelijke keuze voor veel aanstaande ouders: kies ik wel of niet voor onderzoek naar Downsyndroom? Ik kan mij alleen niet voorstellen dat anderen, zoals de politici, voor ouders beslissen of zij de test wel of niet laten doen. Hoe lastig ook: alleen ouders kunnen dit besluit nemen. We leven in een maatschappij waarin burgers autonome keuzes mogen maken, dus ook voor deze test. De keuzedruk op ouders kan verlicht worden door goede voorlichting. Verloskundig zorgverleners dienen voldoende tijd te besteden aan goede voorlichting over Downsyndroom en ouders te begeleiden in het maken van hun eigen keuze. Daarbij moet de keuze om te testen met hetzelfde respect omgeven worden als de keuze om niet te testen.

Zika-virus en zwangerschap

image

Wat is het zika-virus?

Het zika-virus wordt overgebracht van mens op mens door een beet van een geïnfecteerde Aedes-muskiet. Besmette muggen komen voor in Zuid-Amerika, het Caribisch gebied en enkele landen in Afrika en Azië. De mug die het virus kan verspreiden komt ook voor in sub-tropisch Zuid-Europa. Volgens virologen is het een kwestie van tijd voor het virus ook in deze landen zal voorkomen. Een grote uitbraak is in Europa echter niet waarschijnlijk. In Nederland komt de mug niet voor.

Zikakoorts

Het zika-virus veroorzaakt zikakoorts. De ziekte verloopt meestal vrij mild. Ongeveer 1 op de 4 mensen krijgt klachten zoals koorts en griep-klachten, huiduitslag en oogontsteking. Er is geen behandeling mogelijk. De symptomen gaan vanzelf over. Het is nog niet wetenschappelijk bewezen maar het is erg waarschijnlijk dat een besmetting met zikakoorts tijdens de zwangerschap afwijkingen kan veroorzaken bij ongeboren baby’s. In Brazilië werden het afgelopen jaar baby’s geboren met een te klein hoofd, onvolgroeide hersenen en een verstandelijke beperking. Waarschijnlijk brengt een besmetting in het eerste trimester van de zwangerschap de meest kans op afwijkingen bij de baby. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) vreest dat het virus zich over het gehele Amerikaanse continent zal verspreiden, met uitzondering van Canada en Chili.

Is er iets te doen tegen de infectie?

Er is geen vaccin om infectie te voorkomen en er zijn geen medicijnen tegen de ziekte. De gezondheidsautoriteiten in El Salvador, Colombia en Brazilië raden vrouwen in die landen af om zwangerschap te worden. Tips om de kans op besmetting klein te houden:

– draag bedekkende kleding

– smeer de onbedekte huid in met DEET 30%

– slaap onder een klamboe

Het ministerie van Buitenlandse Zaken ziet nog geen reden om het reisadvies aan te passen en verwijst voor informatie naar het RIVM. Enkele Nederlanders zijn in Suriname besmet geraakt met het virus. De Belgische en Amerikaanse overheid adviseert zwanger vrouwen om niet naar de zika-regio te reizen. Ook voor zwangere vrouwen uit Nederland lijkt het af te raden om naar landen te reizen waar het zika-virus heerst. Zie het kaartje. Als je toch naar een zika-regio moet reizen als zwangere neem dan de voorzorgsmaatregelen in acht en vraag advies aan verloskundige, arts of GGD.

Meer informatie over Zika-virus en zwangerschap: DeVerloskundige

 

Keuzevrijheid van zwangere vrouwen in de knel

imageHet Proefprocessenfonds Clara Wichmann, de Nederlandse Vrouwen Raad en de GeboorteBeweging maken zich zorgen over de hervorming van de Nederlandse geboortezorg. Overheid en zorgverzekeraars dringen aan op veranderingen in de geboortezorg. Hierbij moeten zorgverleners meer samenwerken en onderling afspraken maken. Het is de vraag of dit de zorg aan aanstaande ouders verbetert of niet.

Volgens de briefschrijvers vormt deze hervorming het risico dat de autonomie en de lichamelijke integriteit van vrouwen tijdens de zwangerschap en de baring worden ondermijnd, zo wordt gesteld in een brief die op 27 januari is verzonden naar minister Edith Schippers van VWS. Als zorgverleners als verloskundigen en gynaecologen meer afspraken maken zou de keuzevrijheid van zwangere vrouwen in de knel kunnen komen.

“Bij het maken van afspraken tussen zorgverleners, verzekeraars, ziekenhuizen en beroepsorganisaties staan de belangen van de vrouwen waarop die afspraken betrekking hebben niet centraal.” Het Proefprocessenfonds van de Vereniging Vrouw en Recht Clara Wichmann vreest dat er te weinig is gekeken naar de belangen van vrouwen bij het maken van de nieuwe plannen en roept op tot herbezinning op de invoering van integrale geboortezorg. De minister wordt gevraagd om het recht op zelfbeschikking van zwangere vrouwen te waarborgen.

Lees hier de brief aan minister Schippers

 

Stoppen met roken loont

De meeste zwangere vrouwen vrouwen roken niet maar bij ongeveer 8% lukt het stoppen niet. Er komt een overheidscampagne om vrouwen te motiveren te stoppen.

Staatssecretaris Van Rijn wil dat aantal omlaag krijgen. Bij de campagne wordt onder meer een beroep gedaan op de sociale omgeving om zwangere vrouwen aan te sporen om met roken te stoppen. De staatssecretaris wil toe naar een rookvrije samenleving. “Rookvrij opgroeien start natuurlijk in de buik en met het goede voorbeeld dat ouders kunnen geven.”

Stoppen met roken tijdens de zwangerschap loont. Roken tijdens de zwangerschap verhoogt de kans op:

– een miskraam

– vroeggeboorte

– astma

– ondergewicht bij de geboorte en op latere leeftijd juist overgewicht

– aangeboren afwijkingen

Bij JUNO kan je hulp krijgen als je wil stoppen met roken.

Borstvoeding voor alle baby’s

imageEr is mooi nieuws vanuit het VU medisch centrum (VUmc): vanaf vandaag krijgen daar alle baby’s op de afdeling neonatologie borstvoeding. In 2011 begon het VUmc met het opzetten van een moedermelkbank en die loopt inmiddels zo goed dat het ziekenhuis kan voldoen aan het motto “borstvoeding voor alle baby’s”. Dankzij moeders die meer melk afkolven dan hun baby nodig heeft is er voldoende donor-melk voor alle baby’s op de afdeling.

Moeders van een prematuur geboren baby kunnen vaak meer afkolven dan hun baby nodig heeft. Een baby die te vroeg wordt geboren krijgt soms maar enkele druppels voeding. Zo blijft er melk over die wordt opgeslagen en kunnen baby’s van moeders die niet kunnen kolven (bijvoorbeeld door medicijngebruik) tóch borstvoeding krijgen.

Vooral voor prematuur geboren baby’s is borstvoeding meer dan voeding, het is een “medicijn” tegen infecties, bevordert de groei en zorgt dat deze baby’s zich beter ontwikkelen. Het VUmc is het eerste ziekenhuis in Nederland dat donormelk bewaart in een donorbank. In het buitenland zijn ruim 200 moedermelkbanken. De donor-moeders worden streng gescreend op ziektes en medicijngebruik. Richtlijnen zorgen dat de melk hygiënisch wordt verwerkt en bewaard. Net als bij de bloedbank wordt hiervoor samengewerkt met Sanquin.

Ook andere ziekenhuizen met een gespecialiseerde afdeling voor zieke en te vroeg geboren baby’s hebben interesse in het opzetten van een moedermelkbank. Het zou mooi zijn als in de toekomst alle baby’s in en buiten het ziekenhuis borstvoeding kunnen krijgen. Voor moeders die borstvoeding willen maar niet kunnen geven is de moedermelkbank een uitkomst.

De moedermelkbank zoekt nog donoren: Moedermelkbank VUmc

Nieuw boek: Hormoonbalans voor vrouwen

imageVeel hormoonklachten bij vrouwen zijn te beïnvloeden met voeding, training en stressreductie volgens dit nieuwe boek Hormoonbalans voor vrouwen van Ralph Moorman en Barbara Havenith. Ralph Moorman is levensmiddelentechnoloog en gezondheidsadviseur. Barbara Havenith is gynaecoloog/vrouwenarts bij de Vrouwenpoli in Boxmeer en heeft veel ervaringen met behandeling van hormoongerelateerde klachten. Zij bundelden hun kennis en ervaring.

Wat zijn hormonen, wat doen ze en wat gebeurt er als ze uit balans zijn? Dat wordt uitgelegd in dit toegankelijke boek met praktische tips. Vaak voorkomende vrouwenklachten worden behandeld. Per aandoening wordt duidelijk gemaakt wat het is, wat de arts kan doen en wat je zelf kan doen. In het boek staan succesverhalen van vrouwen die moeilijk zwanger werden, menstruatie problemen hadden of veel last hadden van overgangsklachten. Het lukte hen hun hormonen weer in balans te krijgen.

Hormoonbalans

Voor pil of spiraal naar de verloskundige

Voor de pil naar de verloskundige

Voor pil of spiraal naar de verloskundige

Vorig jaar kregen verloskundigen de bevoegdheid om na de bevalling anticonceptie voor te schijven zoals de pil. Per vandaag heeft de minister besloten om verloskundigen ook de bevoegdheid te geven om spiraaltjes te plaatsen bij vrouwen. Dus kan je voortaan voor pil of spiraal naar de verloskundige.

Verloskundigen geven vanouds voorlichting over voorbehoedsmiddelen maar sinds nu hoeven ze vrouwen voor het voorschrijven van de pil of het inbrengen van een spiraal niet meer door te verwijzen. De verloskundigen die de spiraaltjes plaatsen zijn speciaal hiervoor opgeleid. Veel vrouwen vinden het na hun zwangerschap en bevalling vanzelfsprekend dat ze ook voor dit deel van de zorg bij hun vertrouwde verloskundige terecht kunnen. Uiteraard zorgt de verloskundige ervoor dat de huisarts op de hoogte is.

Bij JUNO kan je terecht voor meer informatie en voor anticonceptie en voor het spiralenspreekuur in het Verloskundig Centrum Nijmegen.

Meer ingrijpen is niet automatisch veiliger voor moeder en kind

imageHet aantal medische ingrepen tijdens de bevalling, zoals een keizersnede, is de laatste jaren gestegen. Ook wordt de bevalling vaker ingeleid, worden de weeën kunstmatig bijgestimuleerd en worden meer baby’s met een zuignap ter wereld gebracht. Deze toename betekent niet automatisch dat de zorg veiliger is geworden voor moeder en baby. Pien Offerhaus deed onderzoek naar de de uitkomst van 800.000 bevallingen. Terwijl het aantal ingrepen steeg nam ook het aantal complicaties toe.

Pien Offerhaus promoveert 5 oktober aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.

Meer info.

De keuzevrijheid tijdens zwangerschap en bevalling staat onder druk

Op de Geboortebeweging Dag sprak voorzitter Mira Westland zich uit over de beoogde gelijkwaardigheid in de relatie tussen zwangere vrouw en zorgverlener: “Volgens mij is die gelijkwaardigheid de kern van elke goede relatie. Het is de enige deur naar een echt gesprek. In onze menselijkheid kunnen we elkaar vinden èn begrijpen, ook als de discussie moeilijk wordt.”

image

De Geboortebeweging (GB) maakt zich zorgen over invloed van protocollen op de geboortezorg in de praktijk. Omdat zorgverleners de inhoud van richtlijnen bepalen worden vrouwen beperkt in het verwezenlijken van hun wensen tijdens zwangerschap en bevalling. Vrouwen met wensen die afwijken van de richtlijn worden neergezet als onbekwame zorgmijders. “We willen de praktijk veranderen. Zodat vrouwen de rechten die zij hebben ook daadwerkelijk kunnen uitoefen, zonder daarvoor als zorgweigeraar te boek te staan.” De keuzevrijheid tijdens zwangerschap en bevalling staat onder druk. Zwangere vrouwen zouden meer betrokken moeten worden bij beslissingen en betere voorlichting krijgen zodat zij zelf een gewogen keuze kan maken. “De cliënt is gelijkwaardig partner en beslissingsbevoegd in het eigen zorgproces.”

De Geboortebeweging organiseerde op 13 september de Geboortebeweging Dag in Amsterdam. De Geboortebeweging is opgericht in 2011 en is sinds dit jaar Stichting Geboortebeweging die zich inzet voor keuzevrijheid van vrouwen in de geboortezorg.

Bron: De Geboortebeweging

Thuis bevallen is veilig

In Nederland hebben vrouwen veel keuzeopties als ze gaan bevallen. Zo kan je kiezen of met of zonder pijnstilling wil kiezen. Of je liggend, zittend of in bad bevalt. En of je thuis of in het ziekenhuis wil bevallen. Die keuze is een eerlijke en veilige keuze want opnieuw is uit een groot, representatief onderzoek gebleken dat beide opties veilig zijn. Je loopt niet meer risico als je kiest om thuis of in het ziekenhuis te bevallen. Vooral aan vrouwen die kiezen om thuis te bevallen wordt vaak gevraagd of dat wel een veilige keuze is. Ook verscheen in 2010 een klein onderzoek dat beweerde dat het onveiliger zou zijn om thuis te bevallen: de babysterfte in Utrecht leek bij thuis bevallen hoger.

imageVerloskundige Ank de Jonge en gynaecoloog Joris van de Post van het VUmc en AMC deden onderzoek onder 80.000 zwangeren en publiceerden de uitkomsten deze week in Midwifery. Thuis bevallen is veilig en is géén oorzaak voor babysterfte. Babysterfte, die trouwens flink gedaald is in Nederland, komt met name voor bij prematuur geboren baby’s. Vrouwen die prematuur bevallen gaan naar het ziekenhuis. De onderzoekers gebruikten gegevens uit dezelfde periode als het Utrechtse onderzoek alleen gebruikten zij veel meer gegevens en keken beter naar bijkomende risicofactoren. Het is mooi dat moeders (en vaders) kunnen blijven kiezen waar zij hun baby geboren laten worden.

Een keuze uit de nieuwsberichten van deze week:

NRC.nl: ‘Thuis bevallen toch net zo veilig als in het ziekenhuis’ – 31 augustus 2015
KNOV.nl: ‘Thuis bevallen is veilig’ – 31 augustus 2015

 

Spring naar werkbalk