Acaciastraat 58 | Nijmegen (oost)

De overheid moet gezond eetgedrag aanmoedigen

Te zoet, te vetHet is tijd voor een samenhangend voedselbeleid door de overheid. Er moet meer rekening gehouden worden met consumptie, productie en duurzaamheid. Dat zegt de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid WRR in het adviesrapport ‘Naar een Voedselbeleid‘.

Nederlanders moeten volgens de WRR:

* minder vlees en zuivel eten

* minder vlees en zuivel produceren

* minder zout, suiker en vet eten

De regering moet dit beleid gaan stimuleren en evalueren. De productie van voedsel kan en moet meer ecologisch verantwoord. Nederland is een belangrijke voedselproducent en zou voorop moeten lopen bij het milieuvriendelijk produceren van voedsel en het aanmoedigen van gezond eetgedrag.

Maatregelen tegen cytomegalie-infectie in de zwangerschap

Zwangere vrouwen eten beter niet van hetzelfde bestek als hun kleine kinderen en zouden na het verschonen van luiers elke keer hun handen moeten wassen. Doen ze dat niet, dan loopt hun ongeboren kind kans op een infectie met het cytomegalovirus. Dat kan leiden tot doofheid en mentale achterstand.

Zwangere vrouwen worden door hun verloskundige wel gewezen op de gevaren van het eten van rauw vlees, rauwe vis en rauwmelkse kaas. Ook leren ze dat ze beter niet de kattenbak kunnen verschonen. Maar van het risico dat ze lopen door contact met lichaamssappen van peuters, zoals speeksel en urine, weten de meeste vrouwen niet. Dat blijkt uit onderzoek van gezondheidswetenschapper Monique Pereboom van het VUmc.

Het gaat dan vooral om kinderen die naar een kinderdagverblijf gaan. Daar kunnen ze het betreffende virus opdoen.

Mijn advies voor zwangere vrouwen: Was je handen (iedere keer!) na het verschonen van luiers, het afvegen van snotneuzen en het stelpen van bloedende wonden bij je peuters en eet geen hapjes/restjes van het bestek van je peuter.

Lees het bericht

Meer lezen

Immuunsysteem van baby’s is sterker dan gedacht

Er werd altijd gedacht dat het immuunsysteem van baby’s veel minder goed ontwikkeld is dan van grotere kinderen en volwassenen. Nu blijkt dat het vooral ánders werkt. Engelse onderzoekers schrijven deze week over hun onderzoek hiernaar in Nature Medicine. Het is een ingewikkeld verhaal over T-cellen maar het resultaat is dat baby’s met infecties beter behandeld kunnen worden. Vooral prematuur geboren baby’s krijgen betere levenskansen met de nieuwe kennis.

Pijnstilling bij de bevalling. Nodig en gewenst?

Deze week verschenen twee berichten in het nieuws over pijnstilling bij de bevalling. “Laat barende vrouw zelf pijnstilling kiezen” is de titel én conclusie van een artikel in Medisch Contact. Gynaecoloog Gunilla Kleiverda, vindt dat vrouwen zelf kunnen bepalen welke vorm van pijnstilling zij krijgen als ze pijnstilling wensen.

Het tweede artikel gaat over de beschikbaarheid van pijnstilling als je bij de verloskundige bevalt. Een wens om pijnstilling betekende voorheen een verwijzing naar de gynaecoloog maar dat is veranderd door een uitspraak van het Zorginstituut Nederland. Vrouwen die lachgas bij de geboorte willen kunnen dat nu ook van de verloskundige krijgen.

Dit vind ik van pijnstilling bij de bevalling

De mate waarin vrouwen pijn ervaren bij de bevalling verschilt enorm. Er zijn vrouwen die aangeven dat ze de bevalling niet pijnlijk vonden. Zij zien baren als een sportieve prestatie: je moet er hard voor werken en soms even afzien maar wat voel je je blij en trots als je de eindstreep hebt gehaald! Anderen bereiden zich voor met Hypnobirthing, Yoga, Haptonomie of een andere cursus die maakt dat je goed voorbereid en ontspannen de bevalling tegemoet treedt. Zij zien de bevalling als een belangrijke ervaring voor moeder en baby. Zelf vond ik mijn drie bevallingen weinig pijnlijk. Ik kon de weeën goed opvangen met hulp van Frank, een warm bad en een lieve vroedvrouw. De laatste centimeter ontsluiting was lastig maar het persen daarna een opluchting. En toen ik het hoofdje geboren voelde worden wist ik dat ik eindelijk die langverwachte baby in de armen kon nemen.

Ik behoor niet tot de goeroes die beloven dat jouw bevalling gegarandeerd pijnloos kan verlopen. Het baren van een baby, vooral de eerste keer, is een flinke klus. Wat ook niet helpt is dat TV en film horror-stories maken van elke geboorte. Dat levert misschien leuke beelden op maar het heeft met de werkelijkheid weinig te maken. Zelfs het breken van de vliezen, volledig pijnloos, gaat in een soap gepaard met een van pijn samenkrimpende vrouw die uit roept “O MY GOD!!” Real-life programma’s laten vooral de spannende momenten zien, want een vrouw die ontspannen haar weeën weg ademt levert saaie TV op. Dit zijn meestal de enige bevallingen die meisjes en vrouwen zien voor ze zelf zwanger worden. Deze ervaring maakt dat een bevalling omgeven wordt met gevoelens van zorg en angst. Na een paar verjaardagsfeestjes met gruwelverhalen van vriendinnen zijn sommige vrouwen rijp voor de psychiater. Ik overdrijf niet: Tokofobia is de naam voor extreme bevalangst en volgens recent Engels onderzoek zou het voorkomen bij één op de tien vrouwen.

Moeten we dan alle vrouwen aan de ruggenprik leggen als ze een kind krijgen? Veel vrouwen denken dat dit dé oplossing is. Bij de tandarts vraag je toch ook om verdoving? Wendy van Dijk noemde in 2010 de ruggenprik “de uitvinding van de eeuw” en werd voor deze uitspraak geprezen én verguisd. In België bevalt 70% van de vrouwen met een ruggenprik. Maar dus ook 30% niet. In Duitsland en Amerika bevalt ruim de helft van de vrouwen zónder pijnstilling terwijl we weten dat in deze landen pijnstilling overal beschikbaar is. Het kán dus zonder.

Ik ben het eens met Gunilla Kleiverda als ze zegt: “Laat de barende vrouw zelf pijnstilling kiezen.” Zorg voor goede voorlichting over alle manieren om te bevallen en om je hierop voor te bereiden. Geef eerlijke informatie over alle methodes van pijnstilling. Vertel vrouwen over de werking van ruggenprik en morfine. Je hebt met deze middelen aantoonbaar minder pijn. Maar vertel ook eerlijk dat er bijwerkingen zijn. Dat je met een ruggenprik niet meer mobiel bent, niet zelf kan plassen, vaker een kunstverlossing krijgt en in het ziekenhuis moet blijven na de bevalling. Eén op de drie moeders en baby’s krijgt antibiotica toegediend omdat de ruggenprik koorts veroorzaakt. We weten dat dit bij baby’s de aanmaak van gezonde darmbacteriën verstoort. Zij hebben meer kans om afweerstoornissen, allergieën en obesitas te krijgen. Morfine helpt snel en vaak goed maar niet altijd. Sommige vrouwen worden er angstig van of suf en maken de geboorte van hun kind niet bewust mee. Baby’s kunnen benauwd geboren worden of zijn te suf om te drinken.

Er zijn alternatieve middelen om pijn te bestrijden zoals lachgas, acupunctuur of steriel water injecties. Die helpen wel maar minder goed. Voor sommige vrouwen is minder pijn goed genoeg. Zij willen alleen een middel dat hen door dat laatste lastige uur helpt. En willen weer fris zijn als de baby geboren wordt. Wat veel mensen niet weten is dat het lichaam zelf een pijnstiller aanmaakt tijdens de baring: endorfine. Dit is een stof die werkt als morfine. Een vrouw maakt veel endorfine aan als zij ontspannen, gesteund en ongestoord kan bevallen. Stress en angst gaan de aanmaak van endorfine tegen.

Baren zonder medicatie heeft voor veel vrouwen de voorkeur. Ik hoor vaak op het spreekuur: “Ik beval het liefst zonder pijnstilling maar als het nodig is hoop ik dat ik het vlot krijg.” Zorg dat pijnstilling overal waar vrouwen bevallen makkelijk beschikbaar is. Dus ook in het bevalcentrum waar je met je eigen verloskundige bevalt. En ook voor vrouwen die kiezen om thuis te bevallen, al zullen we thuis nooit alle methodes kunnen aanbieden. Waarom moet een vrouw die verder normaal bevalt naar een gynaecoloog of ziekenhuis verwezen worden? Als de natuurlijke aanpak niet helpt kan een verloskundige zelf een infuus inbrengen of injectie toedienen of de anesthesist in consult roepen.

Zorg dat barende vrouwen voldoende steun krijgen en niet alleen gelaten worden. Er is geen betere prikkel voor een pijnstillingswens dan aan je lot overgelaten zijn tijdens de bevalling.

Pijnstilling, het is fijn dat het er is als het moet, het is nog fijner als het niet nodig is. De keuze is aan de barende vrouw.

Meer info over medicinale pijnbehandeling

Pijnbehandeling zonder medicatie

Wat kan je zelf doen om te ontspannen?

Pijnstilling bij de bevalling, nu ook bij de verloskundige.

Pijnstilling bij de bevalling

Pijnstilling bij de bevalling

Deze week verschenen twee berichten in het nieuws over pijnstilling bij de bevalling. “Laat barende vrouw zelf pijnstilling kiezen” is de titel én conclusie van een artikel in Medisch Contact deze week. Het artikel gaat over remifentanil, een soort morfine en een alternatief voor de ruggenprik. Helaas is het artikel online alleen te lezen als je abonnee bent. Maar uit dit citaat blijkt al dat de schrijver van het artikel, gynaecoloog Gunilla Kleiverda, vindt dat vrouwen zelf moeten kunnen bepalen welke vorm van pijnstilling zij krijgen als ze medicinale pijnstilling wensen. Zij vindt ook dat vrouwen, op basis van goede en eerlijke voorlichting, zelf moeten bepalen óf ze pijnstilling willen. Met dat laatste is de beroepsgroep van gynaecologen het eens met het eerste niet. Een nieuwe richtlijn stelt beperkingen aan het gebruik van remifentanil en laat het oordeel bovendien niet aan de vrouw over maar aan de zorgverlener. De dokter weet wat goed voor u is, mevrouwtje?

Het tweede artikel gaat over de beschikbaarheid van pijnstilling als je bij de verloskundige bevalt. Een verloskundige kan vooral veel betekenen bij preventie van pijn: een warm bad, een massage en een veilige, ondersteunende begeleiding maakt dat veel vrouwen heel goed zonder pijnstilling baren. Voor andere vrouwen is pijnstilling tijdens de bevalling erg welkom. Vroeger betekende dat vrijwel altijd een verwijzing naar de gynaecoloog maar een uitspraak deze week van het Zorginstituut Nederland brengt daar verandering in. Vrouwen die lachgas bij de geboorte willen kunnen dat nu ook van de verloskundige krijgen. Dan moeten zij wel bevallen in een centrum waar lachgas aanwezig is. Dat wel. De wens van Gunilla Kleiverda is een stukje dichterbij gekomen: “Laat barende vrouw zelf pijnstilling kiezen.”

Veilige geboorte

Vandaag start Babysurvival 2014, een 4-daags symposium in Amsterdam voor veilige zwangerschap en geboorte. Het doel is het terugdringen van de babysterfte wereldwijd. Vergeleken met landen als Sierra Leone en Afganistan is de babysterfte in NL laag. Een aantal jaren geleden was NL in het nieuws als land dat relatief slecht scoorde in vergelijking met andere Europese landen op gebied van babysterfte. Gelukkig is Nederland aan het opklimmen en is nu een Europese middenmoter.

In een interview op Radio 1 spreekt gynaecoloog Jan Jaap Erwig over babysterfte en over veilige verloskunde in Nederland. Wat vrouwen zelf kunnen doen is: stop met roken, eet gezond, zorg voor een gezond gewicht en wacht liefst niet te lang met zwanger worden. Hij pleit voor een goede samenwerking tussen beroepsgroepen: die is al goed maar kan nóg beter. Doordat verloskundigen, gynaecologen en kinderartsen in Nederland samen alle sterfgevallen bespreken leren we wat beter kan. En het kan nóg beter.

Thuisbevalling is geen oorzaak van babysterfte, zegt Erwig. In het ziekenhuis kan de zorg óók nog beter. Als we de zorg goed inrichten is bevallen veilig zowel thuis als in het ziekenhuis. In Nederland en liefst ook daarbuiten.

Beluister het interview op radio 1.

Lees ook het interview met Professor Jan Jaap Erwig in Telegraaf: „Eigenlijk is het heel simpel, en al lang bekend: niet te oud, niet te dik en niet roken

Altijd een draaipoging aanbieden bij stuitligging

Stuitligging1Zwangere vrouwen met een kind in stuitligging zouden altijd een draaipoging (uitwendige versie) aangeboden moeten krijgen van hun verloskundige. Dat zegt verloskundige Ageeth Rosman die deze week promoveert op dit onderwerp. Zij krijgt veel bijval van verloskundigen en gynaecologen. Toch krijgen in sommige regio’s alle vrouwen zo’n uitwendige versie aangeboden en in sommige regio’s nauwelijks.

Net als Ageeth Rosman ben ik hier verbaasd over. Een versie is geen ingewikkelde of risicovolle ingreep. Natuurlijk is het best spannend voor vrouwen als de baby in stuitligging ligt en gedraaid wordt. Maar kiezen voor niets doen heeft feitelijk meer risico’s dan kiezen voor draaien. Want ook al kan een baby in stuitligging prima geboren worden, een geboorte in hoofdligging is altijd veiliger.

Dus als je het mij vraagt: draai dat boefje als hij/zij het zelf niet doet.

Hoe staat het er voor in de regio Nijmegen?

In onze regio is het uitstekend geregeld: in het Verloskundig Centrum Nijmegen (VCN) staat twee keer per week een team van versiekundigen klaar: verloskundigen die aanvullend zijn opgeleid om een versie uit te voeren. Het is een simpele ingreep die naast een bekwame handeling vraagt om tijd, rust en aandacht. Twee verloskundigen nemen alle tijd om de baby te draaien nadat eerst een echo is gemaakt. Van je eigen verloskundige krijg je alle informatie.

Ik ben trouwens erg trots op Ageeth Rosman die nu als verloskundige “Doctor” voor haar naam mag zetten. Er zijn inmiddels een stuk of twaalf gepromoveerde verloskundigen en er komen er meer nog aan. Zij dragen bij aan de wetenschappelijke onderbouwing van mijn mooie vak!

Verloskunde in China

verloskundige China

 

Op uitnodiging van Toen Ping ging ik deze zomer met collega Astrid naar China om een paar trainingen te geven aan verloskundigen en gynaecologen in Peking en Chengde. Toen Ping begreep van ziekenhuismanagers in China dat er veel interesse is in de Nederlandse verloskunde. China is het land waar de meeste keizersneden ter wereld worden gedaan: er worden net zoveel baby’s per keizersnede geboren (46%) als op de gewone wijze. In Nederland ligt het percentage rond 17% (PRN 2013)

Het ligt niet aan de anatomie van vrouwen want nog maar 25 jaar geleden had China een zelfde percentage keizersneden als Nederland. Ook is het blijkbaar geen ingreep om verloskundige problemen voor moeders en baby’s te voorkomen want China scoort niet zo best met de uitkomsten van dit beleid: moeder en kindsterfte zijn er niet de meest slechte ter wereld maar zeker niet goed te noemen. In vergelijking met landen waar economie en inkomsten van inwoners vergelijkbaar zijn (dat is vaak een goede graadmeter voor de stand van de gezondheidszorg) vallen de Chinese uitkomsten tegen. Dus waarom dan zoveel keizersneden?

Wij bezochten een aantal ziekenhuizen in Chengde en Peking. Waaronder ook twee ziekenhuizen die landelijk de beste uitkomsten hebben. Hun keizersnede-percentage ligt rond 30%. Dat is weliswaar nog ruim hoger dan NL maar voor China is het laag. We zijn gevraagd iets te komen vertellen over het Nederlandse model van verloskunde en vooral over hoe wij vrouwen voorlichten, hoe wij omgaan met (psychische) klachten en hoe vrouwen bevallen. Bij de trainingen blijken verloskundigen en gynaecologen veel vragen te hebben over baringshoudingen. We oogsten veel hilariteit als we voordoen hoe een verticale baring gaat in Nederland. We vragen Toen Ping om als pappa op een stoel te gaan zitten. Astrid hurkt steunend op zijn benen. Er wordt gelachen en men maakt foto’s met smartphones. De dokters en verloskundigen stellen dezelfde vragen als toen 30 jaar geleden de baarkruk in Nederland werd geïntroduceerd: scheuren die vrouwen dan niet in en kan je zo wel een knip zetten? We geven antwoord op alle vragen.

Tijdens het bezoek aan de ziekenhuizen wordt veel duidelijk. Verloskundigen hebben weinig te vertellen in China. Ook bij normale baringen hebben gynaecologen de leiding. Prenatale zorg wordt volledig door gynaecologen gedaan die daar eigenlijk geen tijd voor hebben: tijdens een “rustig” spreekuur ziet een arts 10 vrouwen per uur, op een drukke dag het dubbele. Hoe kan je in 3-6 minuten een controle doen én voorlichting geven? Daar komt dan nog bij dat het in China niet gangbaar is dat vrouwen een zwangerschapscursus volgen. Vrouwen hebben geen idee wat de mogelijkheden tijdens de bevalling zijn. Laat staan dat ze keuzes hebben. De autoriteit van artsen lijkt belangrijker dan zijn/haar vermogen om met cliënten te communiceren. Ook op de verloskamers is het dringen. Meestal liggen er meerdere vrouwen op 1 kamer te bevallen met gordijntjes er tussen. Ze worden aangesproken stil te zijn om de anderen niet te storen. Het meenemen van moeder, vriendin of partner is vaak niet toegestaan. De verloskundigen doen hun best maar omdat ze meerdere bevallingen tegelijk begeleiden is er niet veel aandacht en steun voor de vrouwen. Pijnstilling is er meestal niet, alleen bij een keizersnede krijg je verdoving.

Ik ben zelf moeder en wilde liefst natuurlijk bevallen maar ik kan mij goed voorstellen dat ik in zo’n situatie had geroepen om een keizersnede. Dat is wat Chinese vrouwen dus ook doen. Tel daar bij op dat een dokter in China een half uur besteedt aan een keizersnede terwijl een normale baring al snel een paar uur zorg vraagt en de optelsom is snel gemaakt.

Nu staat China voor de wereld en de Wereld Gezondheids Organisatie te kijk als land met de meeste keizersneden en relatief slechte uitkomsten. Chinezen houden niet van negatief te kijk staan. Wel houden ze van aanpakken en dus gaan ze optimistisch aan de slag om hun verloskundige zorg te verbeteren. Er staat veel te gebeuren: meer verloskundigen beter opleiden, betere voorlichting en meer keuzemogelijkheden voor vrouwen, meer zorg door verloskundigen tijdens de zwangerschap én bevalling. Een keizersnede moet door moeders en dokters weer gezien worden als wat het is: een medische ingreep die voor gezonde vrouwen meer risico’s brengt dan een gewone bevalling. Dan moet die gewone bevalling wel het vertrouwen van vrouwen verdienen.

In het nummer 1 ziekenhuis van Peking hebben ze het begrepen: verloskundigen geven voorlichtingsbijeenkomsten en per kamer bevalt één vrouw die haar partner mag meenemen. Vrouwen worden aangemoedigd om te bewegingen en hun eigen houding te zoeken. Nu willen duizenden vrouwen per jaar in dat ziekenhuis bevallen en er is niet genoeg ruimte en personeel om aan de vraag te voldoen. Het zal nog even duren voordat China een vrouwvriendelijke verloskunde beschikbaar heeft voor alle vrouwen. Ik ben benieuwd of de keizersnede-grafiek net zo snel gaat dalen als hij de afgelopen jaren steeg.

Voor het plaatsen van een spiraal naar de verloskundige? Het kan nu!

Voor de pil naar de verloskundige

Voor de pil naar de verloskundige

De Staatskrant heeft vandaag het eerder door de politiek genomen besluit gepubliceerd: verloskundigen mogen vanaf nu anticonceptiemiddelen gaan voorschrijven zoals de Pil en een spiraaltje. Het gaat hierbij met name om vrouwen die bevallen zijn. Tot nu gaf de verloskundige na de bevalling voorlichting over voorbehoedsmiddelen maar kon zij die niet zelf voorschrijven. Vrouwen hoeven dankzij het besluit niet meer extra naar de huisarts hiervoor. In hetzelfde besluit staat ook dat verloskundigen lachgas mogen voorschrijven en toedienen. Dat laatste vraagt trouwens wel om een speciale setting zodat lachgas bij een thuisbevalling nog wel even toekomstmuziek zal zijn. De verwachting is dat steeds meer ziekenhuizen en geboortecentra zullen investeren in de benodigde (afzuig)apparatuur.

Website JUNO online

Vanaf vandaag is de JUNO website online!

JUNO is een nieuwe verloskunde praktijk in Nijmegen. Bijzonder is dat je als zwangere één verloskundige hebt die zowel jouw zwangerschap als baring begeleidt.
logo juno 5kopie-175x80